Thẳng Thắn

Dù công việc hay cuộc sống chúng ta luôn phải đối mặt với những cuộc trò chuyện "khó xử". Luôn có những cuộc trò chuyện mà chúng ta không muốn lặp lại. Điều gì xảy đến nếu bạn liên tục có những cuộc giao tiếp thiếu thẳng thắn, thiếu chân thành? Và thẳng thắn đối mặt, đủ rõ ràng để mỗi cuộc giao tiếp trở nên hiệu quả hơn và bản thân giỏi hơn mỗi ngày, bạn chọn cách nào? TheO chia sẻ vài ý tưởng dưới đây, là một content được "đặt hàng" trên app Sợ gì làm đó từ một tình huống một khách hàng đã mất đi tình bạn đã có 16 năm, rất mong mọi người tham khảo và chia sẻ thêm góc nhìn. Nếu thấy hay, hãy lưu lại để sử dụng khi cần nhé! Tất nhiên điều này không đến từ cá nhân, đến từ những gì tôi được học, và trong quá trình làm "nghề", tổng hợp và chia sẻ với những ví dụ thực tế.
ĐỐI THOẠI, CHỌN CÁCH THẲNG THẮN
Mỗi tuần, bạn có nghĩ rằng mình luôn có ít nhất một cuộc trò chuyện mà mình không hề hài lòng chút nào? Đó là một cuộc trò chuyện mà bạn biết rằng sẽ không suôn sẻ, sẽ có kết quả rất tệ, muốn tránh nhưng rồi lại vẫn cứ diễn ra theo chiều hướng tiêu cực? Đó là khi những người xung quanh (hoặc là chính bạn) nói chuyện trong trạng thái cao độ cảm xúc; và kết thúc khi cả hai cùng bị tổn thương. Một cuộc trò chuyện mà sau đó bạn có chút (hoặc nhiều) hối hận rằng vì sau mình đã ứng xử như vậy nhỉ? Hoặc tự hỏi vì sao người đó lại ứng xử với mình như vậy? Một cuộc trò chuyện, đôi khi là tin nhắn hoặc điện thoại khiến bạn chìm vào những vướng bạn cảm xúc đến nỗi một ngày hôm đó "không làm được gì", một số người thậm chí mất ngủ cả tuần chỉ vì một lời nói...

Thế thì, tham khảo góc nhìn dưới đây, chọn cách THẲNG THẮN, tin tui đi, sẽ rất tuyệt vời đấy!
Đầu tiên và quan trọng nhất là phải định nghĩa về sự THẲNG THẮN cho chính những cuộc trò chuyện của chính mình. ĐỐI THOẠI THẲNG THẮN, chính là ĐỐI MẶT & RÕ RẰNG. Bằng cách giao tiếp CỞI MỞ & RÕ RÀNG về suy nghĩ, chúng ta sẽ tạo ra hiệu quả giao tiếp; thậm chí trong công việc còn nâng cao hiệu suất và trong mối quan hệ thì gắn bó bền chặt. Chúng ta tập trung vào sự cởi mở & chân thành, diễn đạt rõ ràng, chúng ta sẽ sẽ không bao giờ phải "mất ngủ" cả! Đó cũng là cách chúng ta thu hút những người có năng lực và phẩm chất giống chúng ta, cùng nhau giỏi hơn mỗi ngày.

Vậy, một cuộc trò chuyện THẲNG THẮN là gì? Đó là cuộc trò chuyện với tinh thần cởi mở và chân thành trong lời nói hoặc cách diễn đạt, không có dự e dè, ngụy trạng hoặc khuất phục. Thẳng thắng có nghĩa là nói rõ ràng và không giấu giếm những gì cần nói... Và cả hai cùng trong tinh thần & tôn trọng & tự trọng.

DẤU HIỆU CỦA MỘT CUỘC TRÒ CHUYỆN THIẾU THẲNG THẮN:
- Đó là thiếu khách quan khi đánh giá tình huống, sự việc. Hãy đánh giá trên nhiều khía cạnh thay vì ngay lập tức đánh giá mà thiếu quan sát, thiếu tìm hiểu! Bạn có thể xem hình "soi bóng" 2 người đạp xe đính kèm, tôi thích tấm hình đó; lật ngược lật xuôi thì cũng giống nhau, tôi dùng từ true (nghĩa là đúng), ai cũng đúng cả, việc của chúng ta là đi tìm "sự thật" (truth). Nếu bạn chỉ nhìn ở góc nhìn của bạn thì bạn luôn đúng, và tôi cũng vậy. Hãy khách quan, hãy là người loại bỏ cảm xúc cá nhân ra khỏi cuộc trò chuyện chung.
- Đó là trong cuộc trò chuyện, bạn đang "cố tình đổ lỗi, bào chữa". Đổ lỗi làm khiến cho người khác "mất mặt", mối quan hệ từ đó cũng rạn nứt. Ví dụ: "tôi đã nói rồi, bạn không nên làm việc đó, sao bạn còn làm để giờ đây ra nông nỗi này?" Đó là cách khiến cho đối phương cảm thấy tồi tệ. Hãy nhớ rằng, nếu thực sự chân thành, chúng ta không tốt hơn khi đạp người khác xuống. Đừng đạt mục tiêu của bản thân bằng cách đả kích người khác phải không ạ?
- Đó là trong cuộc trò chuyện, bạn "so sánh" với ai đó! "Tại sao mày không làm giống tao? Tại sao mày không làm giống người đó?" So sánh như vậy vô hình dung làm giảm uy tín của chính bạn. Hãy bám sát thực tế. Hãy thông cảm và chân thành trong mọi tình huống.
- Đó là khi bạn vòng vo, giảm thiểu chính kiến của mình hoặc trước khi nói có xu hướng "xin lỗi" về những gì sắp nói. Chúng ta không cần phải làm dịu dàng hoặc sợ người khác khó chịu khi xuất phát từ việc chúng ta mong muốn khắc phục tình huống hoặc mong muốn cho đối phương trở nên tốt hơn. Trên thực tế, nếu xin lỗi hoặc nói dịu dàng đi thậm chí có thể gây hại hơn là có lợi. Nếu bản thân không thể chắc chắn, thì cũng đừng nên nói ra. Nếu nói ra, hãy tự tin về điều mình nói. Đó là cách để đối phương hiểu được điều mà bạn muốn nói.
- Đó là khi bạn cảm thấy mình đang bảo vệ ai đó khỏi sự thật. Bằng cách không nói dối nhưng cũng không nói toàn bộ sự thật hoặc làm "loãng" thông tin nên cung cấp cho người khác. Bằng cách đó, đôi khi bạn thấy rằng mình đang "tử tế"; tuy nhiên nhiều khả năng bạn đang cá cược với danh tiếng hoặc địa vị của người khác. Nếu họ không biết sự thật, nghĩa là không có cơ hội sửa sai. Lòng tốt của bạn có thể là thứ cản trở thành công của người khác. Ví dụ, chị Kim Anh phải mất một năm sau khi đủ thân thiết với tôi mới nói rằng "trong cuộc giao tiếp, em đã không dùng chủ ngữ với người lớn tuổi"; giá như tôi đã nhận ra điều đó sớm hơn, có lẽ đã khác phải không ạ? Thế thì hãy nghĩ về điều đó theo cách này, bạn muốn nghe "sự thật mất lòng, thuốc đắng dã tật" HAY là muốn tiếp tục che giấu sự thật để rồi một ngày nào đó vô tình cả hai trở thành kẻ trốn tránh sự thật và rồi chính bản thân bị giảm uy tín? Nếu thực sự muốn giúp đỡ người khác, chúng ta nên thẳng thắn! HÃY THẲNG THẮN & RÕ RÀNG.
THẲNG THĂN LÀ SUY NGHĨ KỸ...
Ông bà ta có câu "uốn lưỡi bảy lần trước khi nói" là điều chúng ta nên học; chúng ta nên dành thời gian suy nghĩ kỹ những gì sắp nói, và cả các biểu đạt. Tôi thích 3 câu hỏi của Aristol khi nói chuyện với một người đem câu chuyện nói về một người không có mặt kể cho ông ấy nghe, ông ấy đã hỏi lần lượt 3 câu hỏi và đó chính là LUẬT cho cuộc trò chuyện của ông ấy, rằng:
- Điều bạn nói cho tôi đã được "thẩm định", đã được xác minh là đúng chưa?
- Điều bạn nói cho tôi có liên quan tới tôi không?
- Điều bạn nói cho tôi có xuất phát từ thiện chí muốn giúp cho tôi tốt hơn không?
Nếu như muốn hạ bệ ai đó, muốn được đền đáp hay xuất phát từ việc muốn bản thân mình phải hơn ai đó thì không cần phải THẲNG THẮN, nghĩa là chẳng cần áp dụng những chia sẻ của TheO trong bài viết này làm gì! Còn nếu chọn THẲNG THẮN như một cách giúp cho nhau tốt hơn, hãy tham khảo vào luyện tập. Tránh mắc phải những lỗi phía trên và thực hành những gợi ý tiếp theo bên dưới. Hãy bắt đầu THẲNG THẮN.
Dưới đây là vài gợi tôi đang học, luyện tập và tôi tin rằng hữu ích cho bạn:
1. LÀM RÕ (trong suy nghĩ) về kết quả của cuộc đối thoại/trò chuyện. Bạn đang hướng tới kết quả gì trong cuộc trò chuyện này? Những gì bạn nói nên có nhiều nôi dung hơn là "tôi chỉ nghĩ rằng bạn muốn biết!" Hãy cân nhắc việc đưa ra các ý tưởng thay thế. Mô tả tác động để bên kia hiểu tại sao và vấn đề này quan trọng thế nào nên chúng ta mới nói. Nếu phân tích như vậy, có thể chúng ta đã không nói; hoặc nếu nói chắc chắn sẽ rất thẳng thắn và chân thành. Giữ bản thân thoát khỏi cảm xúc cá nhân; chia sẻ vấn đề, thay vì chia sẻ cảm xúc.
2. LÀM RÕ mục tiêu, đừng để cuộc trò chuyện rơi vào trạng thái mơ hồ hay chỉ có cảm xúc mà không có vấn đề. Chọn cách diễn đạt trung lập về tình huống, ví dụ "hôm nay tôi đã quan sát thấy ba tình tuống" thay vì phản ứng cảm xúc, phóng đại kiểu như "tôi thấy bạn luôn luôn..." Để làm điều này, bạn hãy nói về tình huống và hành vi cụ thể là gì, không khái quát hóa vội vã.
3. Thay vì nói "bạn", hãy nói "tôi" hoặc "chúng tôi"... Ví dụ, thay vì nói "bạn làm tôi thất vọng" thành "tôi cảm thấy thất vọng". Chuyển đổi từ "bạn cần thay đổi" thành "làm thế nào chúng ta có thể làm việc cùng nhau hoặc làm điều này khác đi?". Tôi rất ngưỡng mộ một đồng nghiệp của tôi, anh Lê Ngọc Đăng, anh ấy luôn hỏi rằng "tôi nên làm gì để phối hợp với bạn hiệu quả hơn?" Chính những thay đổi nhỏ này trọng lời nói tránh cho đối phương cảm thấy dễ chịu hơn và sẵn sàng để cho chúng ta giúp đỡ hơn và cả 2 tiến tới việc cùng nhau giỏi hơn mỗi ngày.

Cũng sẽ rất hữu ích nếu chúng ta cho phép bản thân "đóng vai", nghĩa là đặt câu hỏi "nếu mình là đối phương thì mình sẽ hành xử ra sao nhỉ?" Chúng ta luôn có ít nhất một cơ hội để nhìn mọi thứ khác đi và điều chỉnh.
Đối thoại thẳng thắn chắc chắn không dễ dàng, nhưng luôn đơn giản vì chúng ta có thể học, luyện tập và quan sát cách giao tiếp của chính mình. Điều này tốt cho bất kỳ ai, nhất là team leader hay chủ doanh nghiệp khi mà chúng ta giao tiếp với nhiều người mỗi ngày. Trong mỗi công ty, mỗi đội nhóm, mỗi gia đình, môi người nên/đều có trách nhiệm THẲNG THẮN với mọi thành viên khác để gíup nhau tốt hơn. Bằng cách đó, công việc được cải thiện,mối quan hệ tốt hơn.

Có một công thức đơn giản hơn đã áp dụng cả trăm năm nay trên toàn thế giới là công cụ DISC, nếu bạn chưa biết, hãy tìm hiểu! Nếu bạn đã biết, hãy ứng dụng triệt để. Và nếu bạn muốn bản thân hay đội ngũ của mình tốt hơn, đừng ngần ngại liên hệ TheO để có hướng dẫn sử dụng tốt nhất công cụ này!

Cuối cùng, tôi muốn kể bạn nghe một ý tưởng. Tôi có một người bạn rất thân. Mối quan hệ của chúng tôi ban đầu không tốt lắm, nhưng sau đó được cải thiện rõ rệt và trở nên gắn bó với nhau. Chúng tôi thường xuyên khiến đối phương "mất ngủ" chỉ vì việc buông lơi một lời nói hay nói ra có nửa câu chuyện. Để khắc phục, tôi ra một luật gọi là CLEAR (làm cho sáng tỏ), đó là mỗi lần chúng tôi có trục trặc trong giao tiếp hay khiến đối phương hoặc bản thân bối rối, tôi gọi bạn tôi và nói - CÓ LẼ CHÚNG TA CẦN CLEAR! Đó là khi chúng tôi xác nhận lại đối phương đã hiểu hoặc hẹn cuộc trò chuyện tiếp theo để thảo luận dù là công việc hay cuộc sống. Và khi mọi thứ đã sáng tỏ, sau cuộc trò chuyện đó chúng tôi WIFLE - tức là nghi thúc chia sẻ cảm xúc.

Bạn thấy ý tưởng này tuyệt chứ? Hãy ứng dụng và nếu hay, hãy chia sẻ nhé! Và nếu bạn có thêm góc nhìn, hãy comment ...